De spijsvertering wordt ondersteund door alle bacteriën die in de darmen zitten. En dat zijn er miljarden. tien keer zoveel als alle lichaamscellen samen. Al die bacteriën samen worden de darmflora of microbiotica genoemd. De darmflora doet veel goeds voor je lichaam. Ze zorgt onder andere voor een goede stoelgang en een goed functionerend immuunsysteem.
Ontwikkeling van de darmflora
Maar hoe krijg je nou een darmflora? Tijdens de bevalling komt een baby voor het eerst met bacteriën in aanraking: door contact met het geboortekanaal en uitgebreid contact met de moeder en de omgeving na de geboorte. De bacteriën waarmee het kind in de eerste periode in aanraking komt, bepalen grotendeels de samenstelling van de darmflora. Een kind dat via een keizersnede geboren wordt, heeft daarom ook een andere samenstelling van de darmflora dan een baby die op de normale manier op de wereld komt.
Een pasgeboren baby produceert nog weinig maagzuur. Hierdoor kunnen bacteriën de maag passeren, het lichaam binnenkomen en zich vestigen op de darmwand. De opbouw van de darmflora (ook wel kolonisatie van bacteriën genoemd) gebeurt volgens een vast patroon waarbij er zich eerst aerobe bacteriën zoals Escherichia coli en streptococcen in de darm vestigen, die de aanwezige zuurstof verbruiken. Hierdoor onstaan al snel de juiste omstandigheden voor de facultatief anaerobe bacteriën, zoals lactobacillen. In het maag-darmkanaal is er daardoor steeds minder en minder zuurstof beschikbaar, zodat uiteindelijk ook de anaerobe bacteriën zoals bifidobacteriën zich in de darm kunnen handhaven en in aantal kunnen toenemen. De pasgeborene komt steeds opnieuw in aanraking met elke keer weer andere bacteriën en zo kan de darmflora zich verder ontwikkelen tot een complexe variatie van honderden soorten bacteriën, die voor elk van ons weer anders is.
Deze ontwikkeling gebeurt natuurlijk onder controle van het immuunsysteem. De jonge baby heeft van zijn moeder de nodige beschermfactoren meegekregen om de eerste weken door te komen, maar zal door die vele contacten met de omgevingsbacteriën al snel zijn of haar eigen immuunsysteem moeten opbouwen.
Volwassen darmflora
Het is moeilijk aan te geven wanneer gesproken kan worden van een volwassen darmflora. Vijf dagen na de geboorte lijken de eerste vaste darmflorapatronen zichtbaar te worden. De eerste maanden vinden de grootste veranderingen in de darmflora plaats maar zelfs na 18 maanden is de bacteriële variatie nog niet op het niveau van een volwassen darmflora.
Voeding speelt bij de ontwikkeling van de darmflora een belangrijke rol. Uit recent onderzoek is bijvoorbeeld gebleken dat moedermelk niet steriel is, maar ook melkzuurbacteriën bevat. Daarnaast bevat moedermelk ongeveer 3-16 gram per liter galacto-oligosachariden (ter vergelijking: koemelk bevat ongeveer 0.03-0.06 gram per liter). Dit zijn prebiotische vezels die de groei en activiteit van bifidobacteriën bevorderen. Bij zuigelingen die borstvoeding krijgen, bestaat de darmflora voor ongeveer 90% uit bifidobacteriën.
Daarnaast is er ook verschil te zien in de darmflora als kinderen via een keizersnede geboren worden. De kolonisatie van bifidobacteriën in de darmen is pas 30 dagen na de geboorte op hetzelfde niveau als bij kinderen die via een vaginale bevalling ter wereld komen.
