Er bestaan een hoop misverstanden over wat de beste voeding voor mensen met prikkelbaredarmsyndroom (PDS) is. Op internet zijn lange lijsten te vinden van ‘verboden’ producten of producten die de klachten bij PDS zouden verergeren. Vaak zijn deze lijsten gebaseerd op persoonlijke meningen en niet op resultaten uit wetenschappelijk onderzoek. Als individu met PDS is het niet raadzaam om deze adviezen op te volgen. Verboden voedingsmiddelen bestaan niet.

Vicieuze circel

Het gevaar van een dieet waarbij bepaalde voedingsmiddelen worden vermeden is dat er op den duur tekorten gaan ontstaan van voedingsstoffen en micronutriënten (vitamines en mineralen). Vaak blijkt het weglaten (elimineren) van een bepaald voedingsmiddel (zoals zuivel of koolsoorten) slechts tijdelijk tot een verbetering in de klachten. Wanneer na verloop van tijd de klachten weer toenemen worden andere producten of voedingsmiddelen als de ‘boosdoener’ gezien en vermeden met als gevolg een zeer ongezond eetpatroon als gevolg.

Klachten

Bij PDS is er meestal geen sprake van een continu niveau van klachten. Soms heeft iemand weken achter elkaar klachten maar komen er ook relatief rustige periodes voor met weinig klachten. Daarnaast zijn de klachten per persoon zo verschillend dat een voedingsadvies op maat door een expert aan te raden is. De diëtist is hiervoor de aangewezen persoon. Tenslotte blijkt dat voedings- en leefstijladviezen niet altijd een direct effect laten zien. Het kan soms wel tot twee maanden duren voordat een effect merkbaar is. Ook is bekend dat bepaalde klachten de eerste paar dagen iets kunnen verergeren wanneer iemand bijvoorbeeld opeens veel meer vezels gaat eten.

Feiten en fabels

In de nieuwe Multidisciplinaire Richtlijn Diagnostiek en Behandeling van PDS wordt bevestigd dat het belangrijk is om qua voeding niet af te wijken van de richtlijnen goede voeding. Een extra vezelverrijking wordt niet geadviseerd. Bepaalde niet-fermenteerbare vezels, zoals tarwegranen, kunnen in grotere hoeveelheden voor extra klachten zorgen. Er zijn echter maar weinig mensen die de huidige richtlijn van 30 tot 40 gram vezels per dag halen. Het is dus zeker aan te raden om te kijken of de huidige voeding voldoende vezels bevat. Traditioneel werd door het toevoegen van zemelen en lijnzaad de vezelinname opgeschroefd maar dit is ook heel goed mogelijk door bijvoorbeeld extra groenten te eten.

Kool en bonen

Het is niet nodig om koolsoorten en peulvruchten te vermijden. Deze producten bevatten juist veel fermenteerbare vezels en kunnen een goede bijdrage leveren aan de darmgezondheid. Het is wel aan te raden consumptie van kool en bonen niet te overdrijven vanwege extra gasvorming, maar dit geldt net zo goed voor mensen zonder PDS. In gewone hoeveelheden (kopje erwtensoep, twee opscheplepels kool of bonen) zijn er geen problemen te verwachten. Ook een uitje door het eten zal niet voor ernstige klachten zorgen.

Zuivel

Het vermijden van zuivel is geen standaard advies voor PDS patiënten. Een lactose intolerantie komt niet vaker voor bij PDS dan bij mensen zonder PDS. Ditzelfde geldt voor een melkallergie. Een aantal zuivelproducten bevat geen of nauwelijks lactose, zoals harde kaas en lactosevrije producten. De meeste mensen kunnen nog prima (kleine) hoeveelheden lactose verdragen, maar personen met PDS kunnen wel extra gevoelig zijn voor de gasvorming die ontstaat bij lactose fermentatie. Een diëtist kan hierbij adviseren.

Fruit

Fruit is ook een prima bron van fermenteerbare vezels. Het is aan te raden de hele vrucht te eten inclusief de schil. Uiteraard wel goed gewassen. Ook hier geldt dat het eten van fruit (en met name het drinken van vruchtensappen) niet overdreven moet worden.

Probiotica

Het kan zinvol zijn om probiotica te gebruiken. Wanneer je een kwaliteitsproduct gebruikt, worden er hoeveelheden goede bacteriën toegevoegd aan de darmflora. In de supermarkt zijn verschillende producten verkrijgbaar. Er is niet één probioticum dat het beste werkt omdat ieder persoon weer anders is en anders reageert.

De meeste probiotica op melkbasis zijn gefermenteerd (zuur) en zijn over het algemeen ook voor mensen met een lactose intolerantie goed te verdragen. Er zijn ook probiotica in poeder of pilvorm verkrijgbaar in bijvoorbeeld natuurwinkels. Het is aan te raden om per dosis minimaal 1 miljard levende goede bacteriën te nemen. Op de productverpakking kunt u informatie vinden over het aantal levende bacteriën. Omdat het effect van probiotica verschilt per bacteriestam is het aan te raden om zelf te ondervinden welk product het beste bevalt. Voor een goed resultaat is het aan te raden dat u de probiotica gedurende een aantal weken dagelijks neemt.

Suiker en zoetstoffen

Voor suiker en zoetstoffen gelden dezelfde adviezen als voor mensen zonder PDS. Het is niet nodig om (producten met) suiker en zoetstoffen te vermijden. Het is uiteraard wel belangrijk om niet te overdrijven met het suikergebruik. Sommige zoetstoffen, zoals sorbitol,  bevatten suikers die in de dikke darm worden afgebroken. Deze kunnen tot extra gasvorming aanleiding geven.

Koolzuur / bubbels / kauwgom / rietjes

Producten met koolzuur (bubbeltjes) zoals frisdranken en bier kunnen wel zorgen voor extra lucht en kans op kramp en pijn in de darmen. Deze producten kunnen het beste met mate genomen worden. Praten tijdens het eten, kauwgom en het drinken door een rietje kunnen er ook voor zorgen dat je meer lucht inslikt.